De moord op de 17-jarige Lisa uit Abcoude is een ongekend heftige gebeurtenis in de stad en die niet snel vervaagt. De dader is een 22-jarige man die verbleef in een asielzoekerscentrum in Amsterdam. Over zijn herkomst is nog niets gepubliceerd – en dat is ook niet het kernpunt. Want hij is geen categorie, maar een man. Toch zagen we hoe het verhaal snel werd omgevormd tot bewijsvoering over “de ander” en bredere veronderstellingen over “de asielzoeker”.
De media en hun verantwoordelijkheid
Nu de verdachte uit een asielzoekerscentrum blijkt te komen, lijken commentatoren in de media opeens wakker – alsof het geweld pas telt als het van “die ander” komt. Dat is confronterend, vooral omdat de meeste vrouwen die in Nederland vermoord worden vaak slachtoffer zijn van mannen die dichtbij hen waren.
Het problematiseren van asielzoekers is helaas niet nieuw. Maar wanneer die framing ten koste gaat van het grotere verhaal verliezen we de fundamentele uitgangspunten: er moet aandacht komen voor voor veiligheid in de de publieke ruimte, patronen herkennen en signaleren, preventie, en vooral: erkenning van elke vrouw die vermoord wordt.
Burgemeester Halsema koos anders
Burgemeester Femke Halsema sprak in haar persconferentie van vrijdag 22 augustus niet over herkomst. Ze benoemde het immense verdriet van Lisa’s ouders, riep op om niet te polariseren en plaatste de moord van de 17-jarige in een bredere context: de dagelijkse onveiligheid van meisjes en vrouwen, en het maatschappelijke patroon van haat tegen vrouwen. Moord op vrouwen: femicide.
Femicide in cijfers
Femicide – het vermoorden van vrouwen vanwege hun gender – is in Nederland een acuut probleem:
-
Jaarlijks worden er naar schattingen 40 tot 50 vrouwen vermoord.
-
Bij ongeveer 60 % van deze gevallen is de dader haar (ex-)partner of iemand uit haar directe omgeving.
-
In 2024 werden 26 vrouwen vermoord door een (ex-)partner, en in totaal waren er 24 geregistreerde moord- en doodslagzaken met een vrouwelijk slachtoffer.
-
Sinds de introductie van het “Stop Femicide!”-actieplan in 2024 is de aanpak aangescherpt, maar de cijfers blijven alarmerend hoog. Sommigen waarschuwen dat veel gevallen onzichtbaar blijven, met schattingen die oplopen tot enkele honderden per jaar zodra verborgen femicide wordt meegeteld.
Femicide is geen incident; het is het dodelijk eindpunt van een patroon van geweld, geen veilige plek, manipulatie, waar structurele machtsongelijkheid, mentale druk, reddeloosheid, eenzaamheid een rol spelen.
Deze moord is geen politiek materiaal. Zie de post van S.P.E.A.K (afbeelding van S.P.E.A.K).