Pride voorbij de commerciële regenboog
Amsterdam viert deze zomer WorldPride, met als thema Unity. Eenheid. Verbondenheid. Liefde. Mooie woorden, zeker in een wereld waarin queer en trans personen nog altijd worden vervolgd, buitengesloten, aangevallen en ongeloofwaardig gemaakt.
Maar wat betekent vrijheid als dezelfde stad die zich graag profileert als queer capital, ondertussen ruimte geeft aan commerciële Pride-campagnes waarin banken, ministeries en merken zich tijdelijk kleden in regenboogkleuren? Terwijl queer gemeenschappen nog steeds moeten vechten voor een status, veiligheid, inkomen, huisvesting, medische zorg en erkenning?
Wat betekent eenheid voor queer vluchtelingen die door de overheid niet geloofd worden, wat betekent Pride voor trans mensen die mee aan de basis stonden van de beweging, maar vandaag vaak worden weggeduwd uit het nette, gesponsorde verhaal?
Pride is niet begonnen als marketingcampagne. Pride is niet begonnen als boot vol logo’s. Pride is niet begonnen als citybranding. Pride is begonnen als verzet.
De geschiedenis van Pride wordt vaak teruggebracht tot Stonewall, de opstand in New York in 1969 tegen politiegeweld en structurele criminalisering van queer leven. Maar zelfs dat verhaal wordt vaak gladgestreken. Voor Stonewall waren er al eerdere opstanden, zoals de Compton’s Cafeteria Riot in San Francisco in 1966, waar trans vrouwen, drag queens, queer mensen, straatjongeren en sekswerkers zich verzetten tegen politiegeweld en vernedering. Ook bij Stonewall waren het juist mensen aan de rand van de samenleving die de confrontatie aangingen: zwarte queer mensen, trans vrouwen, dakloze jongeren en sekswerkers.
In Amsterdam zien we hoe Pride steeds vaker wordt gepresenteerd als feest, toeristische trekpleister en economisch evenement. De regenboog wordt een merk. Diversiteit wordt een verkooptaal. Bedrijven spreken over inclusie, maar zelden over uitbuiting, racisme, sekswerk, migratie, armoede en genocidaal geweld. Overheden spreken over vrijheid, maar queer vluchtelingen worden in asielprocedures nog steeds gedwongen hun verhaal keer op keer te bewijzen aan medewerkers van de IND die bepalen of hun verhaal “geloofwaardig” genoeg is.
Als Amsterdam WorldPride viert, moet de stad ook durven erkennen dat Pride niet alleen een feest is van verworven vrijheid, maar ook een aanklacht tegen alles wat die vrijheid nog steeds beperkt. Pride is pas Pride als het terug is bij de mensen waar het ooit begonnen is.