De strafbaarstelling van ongedocumenteerde mensen is van tafel. De Eerste Kamer stemde tegen. De asielnoodmaatregelenwet – geassocieerd met Marjolein Faber – was niet alleen juridisch wankel, maar ook onuitvoerbaar en onmenselijk. Dat werd bevestigd door onder meer de Raad van State, gemeenten, politie en de advocatuur. Het voelt misschien goed, maar als je goed kijkt, zie je dat het fundament nauwelijks verandert.
Wat er wel doorheen is: maximaal 3 jaar een vergunning en het tweestatusstelsel. Vluchtelingen worden zo doelbewust buitengesloten en ongelijk behandelt. Hun rechten worden uitgekleed, perspectief wordt beperkt. Gezinnen worden uit elkaar getrokken. Voor vaders, moeders, kinderen, broers en zussen wordt samenleven bijna onmogelijk gemaakt, door wachttijden van jaren en strenge eisen rond inkomen en huisvesting. Bescherming wordt zo geen recht meer, maar een voorrecht – voor wie door de bureaucratische selectie komt.
Daar bovenop: binnenkort behandelt de Eerste Kamer de implementatiewet voor het Europese migratiepact. Een wet die, in essentie, hetzelfde wil als de eerder gesneuvelde asielnoodmaatregelenwet – alleen zonder de expliciete strafbaarstelling.
Wat krijgen we dan?
Mensen op de vlucht worden tegengehouden aan de buitengrenzen van Europa. Ze verdwijnen in gesloten centra die geen detentie mogen heten, maar het in de praktijk wel zijn. Maandenlange procedures, structurele onzekerheid, en bij de minste twijfel volgt afwijzing en terugsturen – desnoods naar landen waar mensen geen enkele band mee hebben, maar waar de Europese Unie wel politieke en financiële deals mee heeft gesloten.
Dit is het beleid.
Terwijl politici graag wijzen naar de Verenigde Staten en het harde migratiebeleid van Donald Trump en zijn medestanders, voltrekt hetzelfde aan de Europese grenzen. Door grenzen af te sluiten en veilige routes te blokkeren, worden mensen op de vlucht gedwongen tot gevaarlijke routes. Duizenden verdrinken in de Middellandse Zee. Kinderen die alleen aankomen worden opgesloten. ICE-achtige controles op ongedocumenteerde mensen zal steeds gangbaarder worden. En ook al gaat die strafbaarstelling niet door: het zit in de ‘mind’ van mensen.
Hier gaat debat gaat niet langer over feiten, maar over frames. Over gevoelens, niet over realiteit. Feiten laten een ander beeld zien: de ‘instroom’ in Nederland daalt, ons land zit rond het Europees gemiddelde en slechts een klein deel van de sociale huur gaat naar statushouders. Terwijl cijfers dat keer op keer bevestigen, domineren politieke partijen met een extreem-rechts narratief het gesprek.
Dat narratief is allang niet meer exclusief van de Partij voor de Vrijheid. Het is overgenomen, herhaald en genormaliseerd door partijen die zichzelf ooit als principieel profileerden – van VVD en CDA tot D66.
Zo staat de rechtsstaat onder druk. Rechters die mensenrechten boven politiek zetten worden openlijk bekritiseerd door politici. Het is die politieke retoriek van die ‘linkse rechters’ die steeds verder verhardt, tweedeling veroorzaakt en loslaat waar we als samenleving voor staan.
Check Stop de Asielwetten, zie website
Feiten vs. frames
De ‘instroom’ is niet uitzonderlijk hoog en daalt.
- Asielmigratie was de afgelopen tien jaar ongeveer 11% van de totale migratie naar Nederland.
- Het aantal eerste asielaanvragen in 2024 lag bijna 20% lager dan in 2023.
- Deze dalende trend zet zich door in 2025.
Nederland zit rond het Europees gemiddelde.
- Sinds 2010 komt minder dan 4% van alle asielzoekers in Europa naar Nederland.
- Dat is ongeveer 1 asielzoeker per 1.000 inwoners – rond het Europees gemiddelde.
Statushouders krijgen een beperkt deel van de sociale huur.
- Jaarlijks gaat 6-10% van de vrijkomende sociale huurwoningen naar statushouders.
- De woningnood wordt dus niet veroorzaakt door asielopvang.